تقویم مازندرانی

كد خبر: 456 «ارکه ما» (آذرماه) آغاز و به «اونما» (آبان ماه) ختم می‌کنند..........

گاه شمار مازندرانی:
 در گاه شماری مازندارنی که به نام «فرس قدیم» شناخته می‌شود، سال 365 روز دارد و آن دوازده ماه 30 روز است و 5 روز به نام «پیتک» یا «پتک» این سال، 6 ساعت و کسری کمتر از 1 سال خورشیدی دارد و از این رو ماه‌های آن گردان است و جای هر ماهش با گذشت 128 سال یک ماه پیشتر می‌افتد. مازندرانی‌ها سال این گاه‌شماری را از «ارکه ما» (آذرماه) آغاز و به «اونما» (آبان ماه) ختم می‌کنند. پنج روز «پیتک» را هم به پایان «اونما» می‌افزایند و هر یک از ماه‌ها را به ترتیب زیر چنین می خوانند:
ارکما (آذرماه)
دما یا دیما (دی ماه)
وهمن ما (بهمن ماه)
نوروز ما یا نرزما یا عیدما (اسفندماه)
سیوما یا فردین ما (فروردین ماه)
کرچ ما یا ک"رچ ما (اردیبهشت ماه)
هر ما (خرداد ماه)
تیرما (تیر ماه)
مردال ما یا ملارما (مرداد ماه)
شرویرما یا شروین ما (شهریور ماه)
میرما (مهرماه)
اونما (آبانماه)

نظیر این گاه شماری را «امیر تیمور قاجار» در زمان محمدشاه قاجار، در کتاب «نصاب طبری» زیر عنوان «اسامی ماههای فرس» چنین یاد کرده است:
سیوماه و کرچ و هره ماه تیر دگر هست مردال و شروین میر
چه اونه ماه وار که ماه است و دی ز پی وهمن و هست نوروز اخیر
پتک را بدان خسمه زائده به آئین هرگز صغیر و کبیر
مازندانی‌ها نخستین روز هر ماه را«مارماه» می‌نامند و در سپیده دم آن در هر خانه مرد یا زن یا کودکی خوش قد پا به آستانه خانه میگذارد تا به آن خانواده، آن ماه تا آخرین روز هایش خوش بگذرد. نیز در روز «مارما» هر ماه داد و ستد نمی‌کنند و چیزی به کسی نمی‌دهند یا نمی‌بخشند و چنین کارهایی را بدشگون می‌پندارند.
چگونگی هوای هر روز از پنج روز پیتک را نشانه ای از هوای ماهی از پنح ماه پس از آن می‌دانند. اگر هوای نخستین روز پیتک آفتابی باشد هوای روزهای «ارکما» را هم آفتابی می‌پندارند. یا اگر هوای دومین روز آن بارانی باشد، هوای «دما» را بارانی می‌دانند، بهمین گونه چگونگی «وهمن ما» و«فردین ما» و «نوروزما» می‌انگارند.
همچنین هوای هر یک از روزهای طاق «کرچما» را تا چهاردهم، یعنی روزهای اول و سوم و پنجم و سیزدهم، که جمله هفت روز می‌شود، نشان‌های از هوای روزهای «کرچما» و شش ماه دیگر سال می‌دانند.
مثلا اگر آسمان روز اول «کرچما» گرفته و بارانی شود، هوای سراسر ماه «کرچما» را گرفته و بارانی می‌پندارند. یا اگر هوای روز سوم آن باز و آفتابی شود، هوای تمام روزهای ماه «هر ما» را باز و آفتابی خواهند دانست و بهمین طریق هوای روزهای پنجم و هفتم و سیزدهم را نشانه‌هائی از برای هوای ماه های «تیرما» «مردال ما» و ..«اونما» می‌انگارند.
این هفت روز از «کرچما» را «کرچ در» می‌نامند و در این روزها گلکاری نمی‌کنند، تن نمی‌شویند، موی سر و چهره نمی‌تراشند و پشم گوسفند و موی بز نمی‌چینند و چون معتقدند که: اگر گلکاری بکنند مار درخانه شان آشکار خواهد شد و آشیانه و تخم گذاری خواهد کرد. اگر موی سر بتراشند یا تن بشویند، موی سر و تن و چهره شان سفید می‌شود و می‌ریزد. اگر پشم گوسفند یا موی بز را بچینند، بیماری و بلا در دام می‌افتد.

 منبع : اینترنت


بازدید: 3271 نسخه چاپی

* از درج نظرات غیر مرتبط و توهین آمیز و افترا به اشخاص معذوریم.

بيژن باباگلي
لطفا به جاي رونويسي تحقيق كنيد

گل باغ : با سلام درست است ما رونویسی کردیم اگر اطلاعات بیشتری دارید برایم ما بفرستید.

يادداشت مدير سايت

ای بسا هندو و ترک همزبان  

ای بسا دو ترک چون بیگانگان

پس زبان محرمی خود دیگرست 

همدلی از همزبانی بهتر است

آغاز سال 1393 را به مردم شریف روستای آهنگرکلابزرگ تبریک عرض می نمایم ، انشااله در این سال با اتحاد و هماهنگی و هم فکری که لازمه این شعارهای قشنگ همدلی می باشد روستای خود را در چند برنامه توسعه دهیم . الحمداله فضای کار وجود دارد و می شود با پیگیری ، برنامه ها و نیازهای اساسی روستا را حل کرد از آن جمله : ارتقا به شهر ، روکش آسفالت ، تکمیل ورزشگاه و.....که از الویت های نیاز مردم می باشد . انشااله شورای اسلامی با کمک مردم و بخصوص پتانسیلهای اداری که فرزند این روستا میباشند در اجرای برنامه ها موفق باشد. 

Portal Administration 1124318 3271 0.4570313 ITShomal.com